مفهوم «تاب‌آوری» در ادبیات معاصر علوم انسانی به توانایی فرد یا جامعه برای حفظ کارکرد، بازسازی معنا و تداوم حیات در شرایط فشار، بحران و تعارض اشاره دارد. در مطالعات دینی، این مفهوم با مفاهیمی چون صبر، ثبات، توکل، همبستگی ایمانی و امید الهی قابل مقایسه است. در منابع لغوی عربی، «صبر» که یکی از نزدیک‌ترین مفاهیم به تاب‌آوری است، به معنای پایداری و بازداشتن نفس در شرایط سخت تعریف شده است. ابن منظور در لسان العرب می‌نویسد: «الصَّبْرُ حَبْسُ النَّفْسِ عَنِ الجَزَعِ» (ابن منظور، لسان العرب، ماده صبر)؛ یعنی صبر نگه‌داشتن نفس از بی‌تابی است. همچنین راغب اصفهانی می‌گوید: «الصبر هو حبس النفس على ما یقتضیه العقل والشرع» (راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ماده صبر). این تعاریف نشان می‌دهد که صبر در نگاه قرآنی صرفاً تحمل منفعلانه نیست بلکه نوعی کنترل آگاهانه و هدفمند در برابر دشواری‌هاست.

جهت مطالعه یادداشت اینجا را کلیک نمایید.