چاپ        ارسال به دوست

برگزاری نشست علمی با موضوع «آیات مستثنیات و عوامل پیدایش آن » در دانشکده علوم قرآنی آمل

نشست علمی با موضوع «آیات مستثنیات و عوامل پیدایش آن » در دانشکده علوم قرآنی آمل برگزار شد.

 

نشست علمی با موضوع «آیات مستثنیات و عوامل پیدایش آن » در دانشکده علوم قرآنی آمل از سوی انجمن علمی دانشجویی دانشکده علوم قرآنی آمل با ارائه دکتر محمدعلی حیدری مزرعه آخوند؛ استادیار و رئیس دانشکده الهیات یزد و عضو هیئت علمی قرآن و حدیث به صورت زنده و به مدت ۷۰ دقیقه در سامانه ادوب کانکت با حضور دانشجویان محترم قرآنی برگزار شد.
دکتر حیدری بیان داشت: تفاسیر قرآن اهل سنت و علوم قرآنی که بر اساس مبانی فکری و عقیدتی آنان شکل گرفته، با مبانی فکری و تفسیر شیعه کاملا متفاوت است. آیات مستثنیات، بر اساس مبانی فکری اهل سنت شکل گرفته و شیعیان نیز در برخی موارد به صورت ناآگاهانه در تفسیر خود از آن استفاده می کنند.
وی گفت: واژه مستثنی در لغت به معنای استثنا شده و حکم کلی است که بعضی از افراد از آن استثنا شده اند و در اصطلاح علوم قرآن، مستثنیات، آیاتی هستند بر خلاف نزول کل سوره، مانند وجود آیات مکی در سوره های مدنی و وجود آیات مدنی در سوره های مکی.
رییس دانشکده الهیات یزد تصریح کرد: تعداد آیات مستثنیات در طول قرن ها، اضافه شده به طوری که در قرن اول، هیچ آیه مستثنائی وجود نداشت. در قرن دوم که تفسیر مقاتل بن سلیمان نوشته شد و همچنین قرن سوم، تعدادی آیات مستثنی به وجود آمد و تا قرن چهاردهم که تعداد این آیات به حدود ۳۰۰ آیه رسید.
وی افزود: در میان شیعیان در مورد آیات مستثنیات اختلاف نظر وجود دارد. برخی وجود این آیات را قبول دارند و بعضی نمی پذیرند. از میان مخالفان، آیت الله معرفت اولین کسی بود که در کتاب التمهید به صورت منسجم، آیات مستثنیات را جمع آوری و سپس با ذکر دلیل، آن ها را رد کرد.

دکتر حیدری در ادامه با اشاره دلالیل وجود آیات مستثنا در قرآن بیان داشت: سه علت برای وجود این آیات ذکر شده است که عبارتند از: سبب نزول جعلی، تفسیر نادرست برخی از فقرات آیات قرآن و خلط میان معیارهای مکی و مدنی.
وی بیان داشت: اهل سنت معتقدند سخن پیامبر (ص) و صحابه، قطعی و یقینی بوده و سخن صحابه نزد آنان حکم سخنان امام نزد شیعیان است. علامه طباطبایی در تفسیر المیزان، برخی اسباب نزول را جعلی و برخی دیگر را مورد پذیرش دانسته است. بنابراین اگر سبب های نزول را بررسی کرده و به جعل و ضعف آن ها پی ببریم، تعدادی از آیات مستثنیات کنار می رود.
او افزود: تفسیر نادرست برخی از فقرات آیات قرآن، دلیل دیگر وجود آیات مستثناست. به عنوان نمونه در آخر آیه ۱۴۱ سوره انعام که خداوند می فرماید: «وَ ءَاتُواْ حَقَّهُ يَوْمَ حَصَادِه»؛ حق نیازمند را روز جمع آوری محصول بدهید، اگر این عبارت به زکات تفسیر شود، این آیه مدنی و کل سوره مکی است زیرا حکم زکات در مدینه تشریع شد اما اگر این جمله به انفاق غیر از زکات تفسیر گردد، نیاز به در نظر گرفتن زمان نبوده و مکی است. در نتیجه به معنای صدقه بوده نه زکات و نیاز به مستثنا نمودن آیه نیست.
وی در توضیح سومین علت وجود آیات مستثنا گفت: در میان مفسران و محققان علوم قرآن، تعریف های مختلفی از سوره های مکی و مدنی بیان شده و معیارهای گوناگونی را برای تعیین این سوره ها مطرح کرده اند مانند موضوع سوره، خطاب آیات و سوره ها، مکان و زمان نزول آیه و سوره. مثلا در آیه ۳ سوره مائده در خصوص عبارت «اَلْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُم» از دیدگاه مفسران به دلیل آن که مکان نزول آیه نزدیک مکه بوده، پس مکی است اما اگر زمان حجه الوداع را در نظر بگیریم، مدنی است و چون خود سوره هم مدنی است، پس این آیه جزء مستثنیات محسوب نمی شود.
قابل ذکر است که در پایان این نشست علمی به سوالات دانشجویان پاسخ داده شد.

 


٠٨:١٣ - يکشنبه ٩ خرداد ١٤٠٠    /    عدد : ٥٠٢٣    /    تعداد نمایش : ١٣


برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج