• 1400/10/09 - 00:21
  • 13
  • زمان مطالعه : 4 دقیقه
در دانشکده علوم قرآنی آمل برگزار شد.

نشست علمی_تخصصی 《اعتبار سنجی روایات با نگاهی بر تحلیل فهرستی 》

مجموعه کتاب ها و اصولی که در زمان خود ائمه معصومین ( علیهم‌السّلام ) تدوین شد، نسل به نسل به دست آیندگان رسید.

نشست علمی_تخصصی اعتبار سنجی روایات با نگاهی بر تحلیل فهرستی در روز شنبه  ۶ دی ۱۴۰۰ از سوی انجمن علمی دانشجویی دانشکده علوم قرآنی آمل، با ارائه دکتر معصومه طاهریان قادی، دانش آموخته دکتری رشته علوم‌ قرآن و حدیث دانشگاه مازندران برگزار شد.

 دکتر طاهریان قادی بیان کردند: بستر روایات شیعه، کتاب بوده است یعنی ائمه معصومین (علیهم‌السّلام) در زمان حیات خودشان علاوه بر اینکه مردم را ترغیب میکردند که روایات را برای هم به صورت شفاهی نقل کنند، به صورت کتبی هم آنها را ترغیب میکردند که روایات رو بنویسند. در روایت از امام صادق ( علیه السّلام ) است که《آنچه را که میخواهید حفظ کنید، بنویسید.》

 وی بیان کردند: ائمه معصومین ( علیهم‌السّلام ) سعی داشتند که با تشویق مردم، فرهنگ نوشتن احادیث را بین مردم رواج بدهند. که این اتفاق هم افتاد. در دوره امام باقر و امام صادق علیهم‌السّلام، به اوج خودش رسید.

مجموعه کتاب ها و اصولی که در زمان خود ائمه معصومین ( علیهم‌السّلام ) تدوین شد، نسل به نسل به دست آیندگان رسید. و از روی این کتاب ها، کتابهای دیگری نوشته شد.یکی از مباحث ضروری که باید الان در بحث اعتبار سنجی روایت مورد توجه قرار بگیرد، این هست که ما اول باید تشخیص بدهیم که قدما چگونه اعتبار سنجی میکردند. اگر ما به نحوه بررسی کردن آنها دست پیدا کنیم، می‌توانیم در اعتبار سنجی خودمان هم، بعضی از آن ملاک ها که الان ممکن است به نوعی برایمان دسترس باشد آن نحوه از اعتبار سنجی، بتوانیم دوباره آن مدل اعتبار سنجی را بازسازی کنیم و روایات را تنها به صرف ضعف سندی یا ضعف متنی، مهر تضعیف نزنیم.

سرکار خانم طاهریان افزودند:

اگر یک نسخه ای به همراه با تحمل حدیث به شیوه قرائت یا سماع بود، آن نسخه ارزشمند تر بود تا سایر طریق ها مثل وصیت.بعضی ها در نسخه نویسی خیلی دقیق بودند و بعضی ها هم نه، هم به شخصیت افراد ربط پیدا میکرد و هم به اهتمامی که در بحث حدیثی داشتند، بعضی ها دقت بیشتری داشتند و آنهایی که دقت بیشتری داشتند، نسخه هایشان نسخه های مطمئن تری میشد. در کتابهای رجالی که نگاه می‌کنیم مثلا یک فرد به سهل انگاری شناخته شده و نسخه اش هم اهمیت آن پایین می آید.یکی دیگر از چیزهایی که در اعتبار نسخه ها اهمیت داشت این بود که راوی چقدر به نسخه ی مشخص پایبند بوده است و متعهد بوده که فقط از یک نسخه نقل کند. چون نسخه های مختلف، ممکن بود تفاوت داشته باشد.

ایشان در ادامه گفتند: دومین مرحله ای که قدما در بررسی احادیث و به نوعی اعتبار سنجی احادیث مورد توجه قرار میدادند، ملاک های کتاب شناسی بود. وقتی آنها بهترین نسخه رو از یک کتاب که تشخیص می­دادند، بعد می آمدند روی آن نسخه کار می­کردند و در مورد خود کتاب نظر می­دادند. یعنی نویسنده ای که این کتاب را نوشته، آیا این کتاب به درستی روایتش انتخاب شده است؟ آیا روایاتی که در این کتاب آمده، قابل‌ اعتماد هست؟با چه ملاک هایی کتاب شناسی انجام میدادند؟یکی اینکه می آمدند نویسنده ی خود کتاب را از نظر مذهب، از نظر شخصیت مورد سنجش قرار می­دادند.یکی از اهداف نوشتن کتابهای فهرست و حتی کتاب های رجالی که در شیعه نوشته شده است، چه چیزی است؟ این هست که آیا کسی که صاحب کتاب هست، کتابش قابل اعتماد هست یا نه.

طاهریان بیان کردند: اولین ملاک در بررسی های کتاب شناسی توسط متقدّمان، این بوده که آیا صاحب کتاب‌ فرد موثّق و قابل اعتماد و صحیح المذهب، بوده است یا نه.اگر نویسنده‌ای، صحیح المذهب،دارای اعتماد صحیح و مورد وثوق بوده باشد، درجه اعتبار کتابش بالا می رفته است.دومین ملاک این بوده است که آیا صداقت و امانت فردی که کتاب را منتقل کرده، مورد تأیید هست یا نه؟کتاب شناسی در نزد قدما، به عنوان یک ملاک و معیار در سنجش کتاب مورد توجه قرار می‌گیرند.

 در پایان افزودند: بحث دیگری که در ملاک های کتاب شناسی نزد قدما مورد توجه قرار میگیرد، بحث محتوای کتاب و همخوانی آن با تعالیم شیعی است. فقط به نویسنده و ناقل کتاب توجه نمیکردند، در کنار آن می آمدند محتوای کتاب را به صورت کلی بررسی میکردند.یکی دیگر از مطالبی که در بحث کتاب شناسی نزد قدما مورد توجه است اینکه، آیا کتاب‌ شهرت عمومی داشت یا نه.یک بحث هم روایت شناسی بود. آنها کتابی را که قبول داشتند، می آمدند روایت های موجود در آن کتاب را از نظر سندی، متنی و... بررسی میکردند. یعنی مرحله سوم، بررسی روایت بوده است.

  • گروه خبری : اخبار روز دانشکده
  • کد خبر : 5970
کلمات کلیدی

نظرات

0 نظر برای این مطلب وجود دارد

نظر دهید